Jemioła – świąteczny pasożyt

01.06.2012

Jeśli zaczniemy wymieniać bożonarodzeniowe rośliny, które pełnią rolę symboliczną i utrwalone są przez tradycję, na pewno zaczniemy od choinki w różnych postaciach – świerku czy jodły. Z drugim miejscem możemy mieć już problem. Po dłuższym zastanowieniu większość z nas powie jednak jednak  jemioła.

jemioła

jemioła www.sxc.hu

Do kwestii symbolicznej przejdziemy  nieco później, a zaczniemy opisywanie jemioły od nieco mniej przyjemnych elementów jej egzystencji – od bycia pasożytem drzew. Nie jest niespodzianką, że jemioła, mimo całej jej magiczno-symboliczno-leczniczej otoczki ma przede wszystkim ma zgubne działanie na drzewa liściaste i iglaste.

W naszym klimacie (bo roślina jest znana na całym świecie)najczęściej atakuje brzozę, sosnę oraz topolę i wysysa z niej cenne wartości odżywcze, bez których drzewo może sobie już nie poradzić – przede wszystkim mowa tu o potasie i azocie oraz o wodzie. Jeśli więc dochodzi do sytuacji, w której na jednym drzewie wyrasta kilka lub kilkanaście kęp jemioły wtedy drzewo nadzwyczajnej w świecie obumiera i wysycha. Niestety nie ma przed tym stuprocentowej ochrony, ponieważ jemiołę bardzo trudno jest usunąć z drzew. Jeśli nawet dojdzie to do skutku już po jednym sezonie wegetatywnym pasożyt może powrócić na drzewo – głównie dzięki ptakom – drozdowi i jemiołuszce (stąd nazwa). Jak to się dzieje?

Jak zwykle mechanizmy przyrody mogą nas dziwić i zaskakiwać. Na każdym, nawet najmniejszym kroku, zauważamy, jak skomplikowany i idealnie pomyślany jest świat natury. Spójrzmy choćby na jemiołę i wspomniane wyżej ptaszki. Otóż jemioła należy do roślin najszybciej kwitnących w naszym klimacie – nawet podczas przymrozków na przełomie lutego i marca potrafi wytworzyć malutkie bladokremowe kwiatki, które utrzymują się właściwie przez około miesiąc. Następnie podczas późnej jesieni i zimy zmieniają się one w pyszne kuleczki – owoce, których nasionka są przysmakiem dla drozdów i jemiołuszek. I nic dziwnego, że ptaki zainteresowały się właśnie tymi nasionkami – zima jest bowiem dla nich niesprzyjającym okresem braku pożywienia. Nasiona jemioły są więc dla nich prawdziwym rarytasem.

jemioła - pasożytująca na drzewie

jemioła - pasożytująca na drzewie www.sxc.hu

Nie jest jednak prostą sprawą dokopanie się do nasion. Ptak, aby ich skosztować, musi przebić się przez trującą wydzielinę (dla zwierząt i ludzi!) i dopiero wtedy może dojść do wymarzonego nasienia. Co jednak zrobić z pozostającą na dziobie wydzieliną? Trzeba ją oczywiście wytrzeć na korze innego drzewa – tak by nie stanowiła żadnego zagrożenia dla ptaka. Podlatuje on więc najczęściej do kolejnego drzewa i wyciera dziób o jego twardą korę. Często w tym momencie przez przypadek do kolejnego drzewa przykleja się nasienie jemioły. I nie trzeba nikomu chyba dopowiadać, że bardzo szybko się rozwija na nowym miejscu.

Mimo tego, że jemioła jest oczywiście pasożytem należy wspomnieć, że już od wieków była znana z zupełnie innego powodu. Przede wszystkim, już od starożytności, przypisywano jej właściwości magiczne. Była darem od bogów. Głównie w wierzeniach ludów germańskich oprócz powyższych cech była często wykorzystywana jako talizman mający przynieść posiadaczowi szczęście. Listek jemioły noszony przez mężczyznę miał wzmocnić jego siłę, potencję i siły witalne.

Poza tym zawieszona w izbie miała przynieść domownikom szczęście i dobrobyt. Właśnie jej przynoszenie szczęścia zostało przeniesione do Polski. Nie wiadomo niestety, kiedy dokładnie to się stało. Aktualnie jednak w wielu domach możemy spotkać jemiołę, przede wszystkim jako ozdobę lecz często również, jako talizman przynoszący szczęście. Nie bez powodu zakochani muszą się pod nią pocałować.

Jemioła jest pełna sprzeczności. Z jednej strony jest pasożytem, który może doprowadzić do śmierci nawet bardzo stare i mocno rozbudowane drzewa. Z drugiej jednak, ma moc symboliczną, przekazywaną od pokoleń w wielu tradycjach przede wszystkim społeczeństw Zachodu i Północy. Poza tym ma również działanie wykorzystywane w medycynie naturalnej oraz pełni rolę bożonarodzeniowej ozdoby. To naprawdę dużo cech, jak na jedną roślinę!

Więcej w kategorii: Rośliny

Storczyki

storczyki we wnętrzu

Jeśli mówimy o modzie dotyczącej wystroju domu lub mieszkania, na pewno uwzględnia ona także rośliny….

więcej

Truskawki i ich uprawa

owoce truskawki

Truskawki są jednym z najsmaczniejszych polskich owoców, maja one wiele właściwości odżywczych, zawierają ogromna dawkę…

więcej

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Connect with Facebook

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>